Wat is er Nieuw?

Welkom bij kattenforum SjEd

Registreren Aanmelden

Teken, veel gestelde vragen

Edwin

Edwin

Beheerder
Medewerker
Beheerder
 
 
 
 
 
 
WAT IS HET RISICO VAN EEN TEKENBEET?
Teken kunnen besmet zijn met ziekteverwekkers. In Nederland kunnen mensen de ziekte van Lyme krijgen door een tekenbeet. Ongeveer één op de vijf teken is besmet met de bacterie die de ziekte van Lyme kan veroorzaken (Borrelia burgdorferi).

Ruim 1 miljoen mensen krijgen jaarlijks een tekenbeet. Mensen die voor hun werk veel in het groen zijn lopen meer risico op tekenbeten.

HOE ZIET DE TEEK ER UIT?
Teken lijken op spinnetjes en kunnen erg klein zijn: 1 tot 3 millimeter. Een teek kan mensen bijten. De teek zuigt dan bloed op en zwelt op tot een donkerrood bolletje. Een volgezogen teek kan een doorsnede van 1 centimeter hebben. De onvolwassen teek, de nimf, is waarschijnlijk de belangrijkste overbrenger van de ziekte van Lyme. Nimfen zijn vaak moeilijk te zien omdat ze niet groter zijn dan een speldenkop.

teek-vraag1.png



WAAR KOMEN TEKEN VOOR?
Teken komen in heel Nederland voor. Ze leven in bossen, duinen, heidegebieden, beschutte weilanden, parken en tuinen. Vooral in hoog gras of tussen dode bladeren. Verder zitten ze op huisdieren, wild, vogels en kadavers. Van daaruit hechten ze zich aan passerende dieren en mensen. Teken worden actief als de temperatuur boven de 7 graden Celsius komt. Van maart tot en met oktober worden mensen het meest gebeten.

HOE HERKEN IK EEN TEEK EN EEN TEKENBEET?
Een teek is erg klein, slechts 1 tot 3 millimeter. Teken zijn makkelijk over het hoofd te zien. Als een teek u net heeft gebeten, lijkt het of er een zwart puntje op uw huid zit. Door het opzuigen van bloed zwellen teken na een paar dagen op tot een bruin of grijs bolletje ter grootte van een erwt.

beet-2-300x300.png
beet-300x298.png
beet-3-300x298.png


  • De afbeelding linksboven, afkomstig uit de film Zie je een teek? Pak ‘m beet? (bron RIVM) laat een nog niet volgezogen teek zien in de elleboogplooi.
  • De afbeelding rechtsboven laat een vastgebeten teek zien op de huid.
  • De afbeelding hieronder is een illustratie van een teek op de huid.
HOE VERMINDER IK DE KANS OP EEN TEKENBEET
  • Loop niet door dichte begroeiing en struikgewas als dat niet nodig is.
  • Let extra op bij het werk met of in de buurt van dieren. Pas op met kadavers; daar kunnen veel teken op zitten.
  • Draag tijdens het werk gesloten en huidbedekkende kleding. Draag de sokken over de broek.
  • Spuit sokken, schoenen en broek eventueel in met een insectenwerend middel dat DEET bevat. Dit geeft geen 100% bescherming. Blijf dus controleren.
  • Smeer de onbedekte huid in met anti-insectenmiddel dat DEET bevat. Lees altijd eerst de gebruiksaanwijzing.
HOE CONTROLEER IK GOED OP EEN TEKENBEET?
Bent u op een plaats geweest waar teken voorkomen? Controleer uzelf (en eventueel anderen) op tekenbeten

illu-1-300x296.png


Teken kunnen overal op het lichaam bijten, maar hebben voorkeur voor de liezen, knieholtes, oksels, bilspleet, de randen van uw ondergoed, achter de oren en rond de haargrens in de nek.

Een teek is erg klein, slechts 1 tot 3 millimeter. Teken zijn makkelijk over het hoofd te zien. Als een teek u net heeft gebeten, lijkt het of er een zwart puntje op uw huid zit. Door het opzuigen van bloed zwellen teken na een paar dagen op tot een bruin of grijs bolletje ter grootte van een erwt.

Gebruik zo nodig een vergrootglas en een spiegel voor plekken die u zelf moeilijk kunt zien of vraag iemand anders om u op teken te controleren.

Controleer ook uw kleding. Haal teken weg die op uw kleding zitten. Zitten ze vast, was uw kleding minimaal 30 minuten op 60 graden of stop de kleding in de wasdroger.

illu-2-228x300.png


IK BEN GEBETEN DOOR EEN TEEK. WAT NU ?
Verwijder de teek zo snel mogelijk en in ieder geval aan het eind van de werkdag.
Als u een volgezogen teek heeft verwijderd, zijn er verschillende mogelijkheden:

  • ga naar de huisarts:
    In de nieuwe CBO richtlijn wordt de mogelijkheid genoemd om binnen drie dagen na een tekenbeet preventief eenmalig een dosis antibiotica te nemen. De huisarts kan dit met u bespreken en zonodig voorschrijven. Het is nog niet duidelijk of dit de ziekte van Lyme voorkomt. Ook is niet duidelijk of dit kan leiden tot bijwerkingen zoals resistentie. RIVM en de tekenradar doen hier onderzoek naar. Meer informatie vindt u bij tekenradar.nl
  • Houd de beet plek 3 maanden in de gaten. Als u een rode ring of rode plek ziet ontstaan ga dan naar de huisarts voor een antibiotica kuur.
  • ga naar de bedrijfsarts:
    Als u vragen heeft over de ziekte van Lyme en zich zorgen maakt over uw gezondheid na een tekenbeet kunt u terecht op het preventiespreekuur van de bedrijfsarts . Ga ook naar de bedrijfsarts als u niet verder komt met uw behandelaars en blijft zitten met uw klachten. De bedrijfsarts kan u eventueel verwijzen naar een gespecialiseerde Lyme poli.
  • hoe kom ik bij de Lyme poli? Er zijn een drietal bekende Lyme-poli’s: UMC Radboud in Nijmegen, AMC Amsterdam en Gelre ziekenhuis Apeldoorn. De huisarts of bedrijfsarts kan u hier naar verwijzen of met hen telefonisch overleg hebben over uw situatie.
WAT IS DE ZIEKTE VAN LYME?
De ziekte van Lyme is een infectieziekte, die door de bacterie Borrelia Burgdorferi wordt veroorzaakt. Door een tekenbeet kan die bacterie in het lichaam terechtkomen. De ziekte van Lyme kan worden onderverdeeld in drie stadia:

  1. de vroege locale ziekte van Lyme
  2. de door het lichaam verspreide ziekte van Lyme
  3. de langdurige of chronische ziekte van Lyme
De vroege locale ziekte van Lyme ontstaat ongeveer twee weken na de tekenbeet. Op de plaats van de beet kan een rode ring of rode plek verschijnen. Als de ziekte niet op tijd wordt behandeld kan deze weken tot maanden later overgaan in het tweede stadium. Kenmerkend voor dit stadium zijn gewrichtsklachten, klachten van de zenuwen (vooral uitval van gezichtszenuwen of pijnklachten in een arm of been) en hartritmestoornissen. In het laatste stadium, dat in twee tot vijf procent van de gevallen voorkomt, kan de ziekte langdurig worden en tot vervelende huidaandoeningen leiden.

teek-vraag-4.png


HEB IK DE ZIEKTE VAN LYME?
Het is niet gemakkelijk de ziekte van Lyme vast te stellen omdat de verschijnselen wisselend kunnen zijn. Mogelijke (ziekte)verschijnselen zijn:

  • een rode vlek of ring op de huid die steeds groter wordt
  • een grieperig gevoel met met koorts en spierpijn (bent u de enige in uw omgeving met griep, wees dan op uw hoede.)
  • dubbel zien, hangend ooglid, scheef aangezicht
  • pijn, krachtsverlies of tintelingen in de ledematen
  • gewrichtsklachten die doen denken aan reuma
Heeft u een of meer van deze klachten? Ga dan naar uw huis- of bedrijfsarts en vertel dat u denkt aan de ziekte van Lyme.

WAT MOET IK DOEN OM DE ZIEKTE VAN LYME VOOR TE ZIJN?
Voorkom allereerst dat u gebeten wordt door een teek. Daarnaast zijn regelmatig en goed controleren heel belangrijk. Controleer na iedere (werk)dag in het groen uw lichaam op teken. Kijk vooral op warme plekken, zoals de oksels, liezen, bilnaad, knieholten, achter de haargrens en achter de oren.

TIPS:

KAN ZIEKTE VAN LYME OOK EEN BEROEPSZIEKTE ZIJN?
Ja, dat kan als de ziekte tijdens het werk is opgelopen. Die kans is aanwezig als u tijdens uw werk in een tekenrijke omgeving verblijft en daar gebeten wordt. Of als u contact heeft met dieren, zoals aangeschoten wild, die teken bij zich kunnen dragen. Is er risico op een tekenbeet, dan verzorgt de werkgever voorlichting en verschaft hij middelen om gezondheidsschade te voorkomen, zoals beschermende kleding, DEET en een tekenpincet. Het is van belang dat werknemers zich aan de richtlijnen houden en de verstrekte beschermingsmiddelen gebruiken. Meer informatie vindt u op beroepsziekten.nl en Kiza.nl .

WAT KUNNEN WERKGEVERS DOEN?
Risico’s in kaart

  • Maak een goede risico-inventarisatie en -evaluatie, met een beschrijving van risicogebieden en risicowerkzaamheden. Maak daarna een duidelijk plan van aanpak. In gebieden met veel muizen zijn ook veel teken, omdat de tekenlarve zich voedt met bloed van de muis.
Afspraken

  • Maak een checklist waarop precies staat wie in uw bedrijf waarvoor verantwoordelijk is als het gaat om het voorkomen van tekenbeten.
  • Zorg dat iedereen de kleding op de juiste wijze draagt: shirts met lange mouwen en lange broeken. Houd toezicht op het correct dragen van kleding.
  • Laat uw medewerkers aan het eind van de dag hun kleding en lichaam op teken controleren.
  • Laat de medewerkers een teek snel en goed verwijderen en de datum noteren.
Organisatorische maatregelen

  • Vermijd risicovolle werkplekken zo veel als mogelijk is en zet op deze plekken zo min mogelijk mensen in.
  • Plan risicowerkzaamheden zo veel mogelijk in koude perioden.
  • Zorg voor een tekenverwijderaar voor elke medewerker.
  • Was werkkleding bij voorkeur op het bedrijf.
  • Laat uw werknemers bij voorkeur in een caravan of schaftwagen lunchen.
Voorlichting

  • Zorg voor voorlichting aan de werknemers over de risico’s van de teek in de werksituatie. Leg gemaakte afspraken vast.
Persoonlijke beschermingsmiddelen

  • Verstrek beschermende kleding en insectenwerende middelen. Een broek met dubbele onderpijp waar de sok overheen gaat, biedt uitkomst.
  • Verstrek eventueel geïmpregneerde kleding.
  • Onbedekte delen van de huid kunnen worden ingesmeerd met een insectenwerend middel dat DEET bevat. (Lees altijd de gebruiksaanwijzing op de verpakking.)
WAT KUNNEN WERKNEMERS DOEN?
  • Ga naar de toolboxmeeting op uw bedrijf over teken en Lyme.
  • Meld gebieden met veel teken en/of gebieden waar u veel gebeten wordt bij uw leidinggevende.
  • Draag werkkleding volgens de gemaakte afspraken.
  • Zit u tijdens de lunchpauze op de grond? Controleer daarna op teken.
  • Controleer uw kleding en lichaam aan het eind van elke werkdag op teken.
  • Draag altijd een goede tekenverwijderaar op zak en verwijder de teek zo snel mogelijk.
  • Bent u gebeten? Noteer de datum en de plek van de beet in uw agenda.
  • Ga bij klachten naar uw huisarts en overleg bij blijvende klachten ook met de bedrijfsarts.
HEEFT BLOEDONDERZOEK NAAR LYME ZIN ALS IK GEEN KLACHTEN HEB?
Vaak willen werkgevers en werknemers een Preventief Medisch Onderzoek (PMO) met een bloedonderzoek naar Lyme. Dit wordt afgeraden bij mensen die geen klachten hebben. De test is daarvoor te ongevoelig en geeft verkeerde zekerheid en leidt niet tot behandeling.

IS ER GEEN VACCIN TEGEN LYME?
Er bestaat geen vaccin tegen de klassieke ziekte van Lyme zoals die in Nederland voorkomt. Een Amerikaans vaccin (dat echter niet werkte tegen het type Lyme dat in Nederland bestaat) is onlangs van de markt gehaald.

Er bestaat wel een vaccin tegen een andere tekenziekte, tekenhersenvliesontsteking (teken encephalitis). Tekenhersenvliesontsteking komt in Nederland niet voor, maar wel in landen om ons heen zoals Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland. Dit vaccin is in Nederland beschikbaar. Bent u bijvoorbeeld hovenier of werkzaam in de bos en natuur en gaat u naar een van deze landen om te werken? Dan kunt u zich laten vaccineren in Nederland.

WAT IS BETER, KORT OF LANG BEHANDELEN MET ANTIBIOTICA?
Een korte behandeling met antibiotica is over het algemeen afdoende. In sommige gevallen is langdurige behandeling nodig. Bij twijfel vraag dan advies bij een van de gespecialiseerde Lyme-poli. De huis- of bedrijfsarts kan u daarnaar verwijzen.

HOE VERWIJDER IK EEN TEEK?
Haal teken snel weg! Hoe langer de teek in uw huid zit, hoe groter de kans dat hij ziekteverwekkers overdraagt.

• Haal een teek zo snel mogelijk weg! Hoe langer de teek in uw huid zit, hoe groter de kans dat hij ziekteverwekkers overdraagt.
• Gebruik geen alcohol, jodium, olie of andere middelen vóórdat u de teek verwijdert.
• Pak de teek met een puntig pincet zo dicht mogelijk op de huid bij de kop vast en trek hem er uit. Ontsmet hierna het beetwondje. Gebruikt u een andere tekenverwijderaar? Volg dan de gebruiksaanwijzing.
• Noteer wanneer en waar op de huid u gebeten bent. Houd tot drie maanden na de tekenbeet de huid rond de beet in de gaten. Let op het ontstaan van een verkleuring van de huid of klachten die passen bij de ziekte van Lyme.

Afbeelding1-300x150.png


WELK PINCET OF TEKENVERWIJDERAAR KAN IK HET BESTE GEBRUIKEN?
Dit hangt van een aantal factoren af:

  • Bent u ervaren in het verwijderen van teken of nog onervaren?
  • Gaat het om een kleine nymf, een volwassen teek of een volgezogen (bloed) teek?
  • Zit de teek op uzelf of bij iemand anders?
  • Zit de teek op een gemakkelijk te bereiken plaats of niet?
Afbeelding12-300x185.png

Afbeelding: een volgezogen (bloed) teek

Voorbeelden van tekenverwijderaars:

  • Care Plus Tick-Out Tekentang
  • Tekenlepel: www.teekweg.nl
  • Tekenhaakje
  • De ByeBites Steken- & Betenset bevat zowel een tekenpincet, een gifverwijderpompje als een koelspray
WANNEER MOET IK NAAR DE HUISARTS?
Ga naar de huisarts als u één van de volgende klachten heeft na een tekenbeet:

  • Een verkleuring van de huid op de plek van de tekenbeet, die groter wordt. Deze kan tot drie maanden na een tekenbeet verschijnen.
  • Koorts en eventueel spier- en gewrichtspijn, in de eerste weken na een tekenbeet.
  • Soms kunnen gewrichtsklachten, huidklachten, zenuwklachten of hartklachten ontstaan. Dat kan gebeuren als de vroege klachten van de ziekte van Lyme niet behandeld zijn met antibiotica. Maar deze klachten zijn soms ook een eerste uiting van de ziekte.
Zowel de vroege als de latere stadia zijn te behandelen met antibiotica, maar in een later stadium kan al wel schade zijn ontstaan door de ontsteking. Daarom is het belangrijk om contact op te nemen met de huisarts met deze klachten.

Twijfelt u over de huidverkleuring? Kijk op www.tekenradar.nl voor voorbeelden.

WAAR VIND IK EEN LYME-POLI?
Er zijn momenteel drie ziekenhuizen met een gespecialiseerde Lyme-poli. Dit zijn:

  1. UMC St Radboud ziekenhuis Nijmegen
  2. AMC Amsterdam Lyme centrum
  3. Gelre ziekenhuis Apeldoorn
Stigas heeft afspraken met deze centra over samenwerking. U kunt alleen terecht bij een Lymepoli met een verwijzing van uw huis- of bedrijfsarts. Wilt u meer weten over de lymepoli? Uw bedrijfsarts kan uw vragen beantwoorden.


Meer informatie over de teek en de ziekte van Lyme, zie:
RIVM
www.tekenradar.nl
 
Laatst bewerkt:
O

Odrade

Ik ben zelf een kat
 
 
 
 
 
Goed zo Edwin,
Tekenseizoen is begonnen, en HOE !
Eergisteren 7 teken van hondje Héra verwijdert en gisteren een bij mij (tussen mijn tenen). Eerstvolgende dagen let ik zoals altijd als ik gebeten ben op verdachte rode kringen, maar ik denk dat ik er vroeg bij was.

Als het zo doorgaat krijgen onze 3 katten en 1 hond een afweerband om. Niet ideaal, maar beter als er zo'n plaag woedt.

O.
 
Edwin

Edwin

Beheerder
Medewerker
Beheerder
 
 
 
 
 
 
Goed zo Edwin,
Tekenseizoen is begonnen, en HOE !
Eergisteren 7 teken van hondje Héra verwijdert en gisteren een bij mij (tussen mijn tenen). Eerstvolgende dagen let ik zoals altijd als ik gebeten ben op verdachte rode kringen, maar ik denk dat ik er vroeg bij was.

Als het zo doorgaat krijgen onze 3 katten en 1 hond een afweerband om. Niet ideaal, maar beter als er zo'n plaag woedt.

O.
Zo dat is al heel wat, pas maar goed op.
 
O

Odrade

Ik ben zelf een kat
 
 
 
 
 
Waarschuwingen in de krant : het wordt een tekenjaar in Zwitserland, en dan bedoel ik niet met potlood of penceel ;o)

En ook een invasie-jaar van woelmuizen (iedere 4 jaar ongeveer). Dus niet vergeten kippegaas mandjes om de pompoen/courgette/enz wortels te plaatsen. Die beestjes eten anders alles op !

O.
 
Bovenaan Onderaan